İzmir İklim için Yurttaş Meclisi projesi kapsamında hazırlanan Uygulama Rehberi, iklim politikalarının tasarımı ve uygulanmasında yurttaşların karar mekanizmalarına aktif katılımını mümkün kılacak somut bir araç olarak yayımlandı. Rehber; başta belediyeler olmak üzere yerel yönetimlere ve sivil toplum örgütlerine, iklim kriziyle mücadelede demokratik katılımı güçlendiren, uygulanabilir ve tekrarlanabilir bir karar destek yaklaşımı sunmayı amaçlıyor.
Rehberin çıkış noktası net: İklim krizi yalnızca teknik uzmanlıkla çözülecek bir mesele değil; aynı zamanda demokratik katılım gerektiren bir sorun. Kentlerin geleceğini belirleyen kararların, yalnızca uzmanlar ve karar vericiler arasında kapalı kapılar ardında alınamayacağı; yerel halkın bilgi, deneyim ve önceliklerini yansıtacak kapsayıcı süreçlere ihtiyaç olduğu vurgulanıyor. Bu çerçevede yurttaş meclisleri; “danışılan bir katılım faaliyeti” olmanın ötesine geçerek, seçenekleri berraklaştıran, meşruiyeti güçlendiren ve karar vericilerin önünü açan resmî karar destek mekanizmaları olarak ele alınıyor.
Uygulama Rehberi, yurttaş meclisi yaklaşımının uluslararası birikimine de dayanıyor. 1970’lerden itibaren Almanya, ABD ve Danimarka gibi ülkelerde “kurayla seçilen küçük yurttaş grupları” ile tartışmalı kamu meselelerini ele alan örneklerle gelişen bu yaklaşım; 2000’lerden sonra İrlanda, Kanada ve Belçika’daki anayasa ve seçim reformu süreçleriyle yaygınlaştı. Son 15 yılda ise iklim kriziyle başa çıkmak için ulusal ve yerel düzeyde yeniden öne çıktı: İrlanda’daki yurttaş meclisleri anayasa değişikliklerine zemin hazırladı; Fransa’daki 2019–2020 İklim Yurttaş Konvansiyonu kapsamlı iklim önerileri geliştirdi; Birleşik Krallık’ta UK Climate Assembly ve onu izleyen yerel iklim meclisleri 2050 net sıfır hedefi doğrultusunda politika seçenekleri sundu. Bugün Avrupa’nın pek çok kentinde yerel iklim meclisleri, belediyelerin iklim eylem planlarının hazırlanması ve güncellenmesinde benzer bir rol üstleniyor.
Bu rehber, söz konusu uluslararası deneyimlerden beslenirken, Türkiye’de iklim alanında ilk kez uygulanan İzmir Yurttaş Meclisi için İklim deneyimini merkeze alıyor. Türkiye’de iklim alanında ilk kez uygulanan bu yurttaş meclisi; Yuva Derneği öncülüğünde, İzmir Büyükşehir Belediyesi (İzBB) ve Hukuk Doğa ve Toplum Vakfı (HUDOTO) ortaklığında hayata geçirildi. İzmir İklim İçin Yurttaş Meclisi’nin temel amacı; İzmir’de iklim değişikliği etkilerine karşı direnci güçlendirmek, yerel ihtiyaçlara uygun düşük karbonlu ve iklime dirençli kalkınmayı teşvik etmek ve yerel halkın iklim politikalarını şekillendirmeye etkin biçimde dahil olmasını sağlayarak karar süreçlerine katkı sunmasının önünü açmak.
İzmir İklim için Yurttaş Meclisi Uygulama Rehberi, yerel yönetimler ve sivil toplum için “nasıl yapılır?” sorusuna pratik bir yanıt vererek, yerel düzeyde daha kapsayıcı, şeffaf ve etkili iklim politikalarının önünü açmayı hedefliyor. Rehber, kentlerin iklim eylem planlarından uyum önlemlerine kadar uzanan süreçlerde yurttaş katılımını güçlendirmek isteyen tüm kurum ve paydaşlara ortak bir referans sunuyor.
Uygulama rehberine BURADAN ulaşabilirsiniz.
