Skip to main content

İklim krizinin etkileri her geçen gün daha görünür hale gelirken, Antalya’da yurttaşların iklim politikalarına ilişkin görüş ve önerilerini ortaya koyabilecekleri yeni bir katılım süreci başlıyor. Yuva Derneği tarafından Avrupa İklim Vakfı’nın (European Climate Foundation – ECF) desteğiyle yürütülen Antalya İklim için Yurttaş Meclisi Projesi kapsamında Antalya’yı temsil edecek rastgele seçilmiş 50 yurttaş bir araya gelecek.

Antalya İklim için Yurttaş Meclisi, Yuva Derneği’nin geçtiğimiz yıl İzmir’de başarıyla hayata geçirdiği ve uluslararası alanda da takdir gören İzmir İklim İçin Yurttaş Meclisi deneyiminin ardından gerçekleştiriliyor. İzmir’de düzenlenen mecliste yurttaşlar, “Isınan bir İzmir’de nasıl hayatta kalırız?” sorusuna birlikte yanıt aradı. Süreç boyunca doğa temelli çözümler, su yönetimi ve sağlık gibi başlıklarda uzman sunumları dinlenirken, masa müzakereleri ile farklı görüşler ortak bir zeminde değerlendirildi. Çalışmalar sonucunda İzmir’in iklim geleceğine yönelik 30 yurttaş önerisi geliştirilerek önceliklendirildi; ayrıca Öneriler Raporu, Uygulama Rehberi ve meclis sürecini anlatan bir tanıtım videosu hazırlandı.

Yurttaş katılımı ve demokratik yenilik alanında örnek gösterilen proje, Nets4Dem Etki Ödülü ile Avrupa Yetişkin Eğitimi Derneği (EAEA) Grundtvig Ödülü’ne layık görüldü. Antalya İklim Meclisi de bu deneyimden elde edilen birikimi Antalya’nın ihtiyaçlarına uyarlayarak kentin iklim geleceğine ilişkin kapsayıcı ve uygulanabilir öneriler geliştirmeyi hedefliyor.

Meclis üyeleri, Antalya’nın beş merkez ilçesi olan Muratpaşa, Konyaaltı, Kepez, Aksu ve Döşemealtı’nda yaşayan başvuru sahipleri arasından seçiliyor. Katılımcılar, ilk başvuranlara göre değil; yaş, cinsiyet, ilçe, eğitim düzeyi ve sosyoekonomik çeşitlilik gözetilerek rastgele ve temsili seçim yöntemiyle belirleniyor. Böylece meclisin, Antalya’nın beş merkez ilçesindeki toplumsal çeşitliliği mümkün olduğunca yansıtması hedefleniyor.

Katılımcılar süreç boyunca uzmanlar, akademisyenler ve ilgili paydaşlardan bilgi alacak; iklim değişikliğinin Antalya üzerindeki etkilerini, çözüm seçeneklerini ve öncelikli eylem alanlarını değerlendirecek. Gerçekleştirilecek toplantılar sonunda geliştirilen öneriler raporlaştırılarak kamuoyu ve ilgili kurumlarla paylaşılacak.

Antalya İklim için Yurttaş Meclisi, Konyaaltı’nda düzenlenecek beş oturumdan oluşacak. Süreç 26 Eylül’de başlayacak; 27 Eylül, 10 Ekim ve 11 Ekim’de devam edecek, 24 Ekim’de gerçekleştirilecek son oturumun ardından yurttaş önerileri kamuoyuyla paylaşmak üzere raporlaştırılacak.

Dünyanın farklı ülkelerinde giderek yaygınlaşan yurttaş meclisleri, karmaşık toplumsal sorunların ele alınmasında katılımcı demokrasinin yenilikçi araçlarından biri olarak kabul ediliyor. Antalya İklim için Yurttaş Meclisi de farklı yaşam deneyimlerine sahip yurttaşları ortak bir diyalog zeminininde buluşturarak Antalya’nın iklim geleceğine ilişkin yapıcı ve uygulanabilir önerilerin geliştirilmesine katkı sunmayı hedefliyor.

Antalya İklim için Yurttaş Meclisi’nin Görevi

Antalya İklim için Yurttaş Meclisi, Antalya’nın su geleceğine ilişkin ortak akıl üretmek amacıyla oluşturulmuş katılımcı bir demokrasi sürecidir. Meclisin temel görevi, iklim krizinin kentin su kaynakları üzerindeki etkilerini farklı toplumsal kesimlerin bakış açılarıyla değerlendirmek, bilimsel bilgiyle desteklenen müzakereler yürütmek ve bu sürecin sonunda uygulanabilir politika önerileri geliştirmektir. Süreç, yalnızca fikir alışverişi yapılan bir toplantı dizisi değil; farklı yaş, cinsiyet, eğitim ve meslek gruplarından seçilen yurttaşların eşit söz hakkına sahip olduğu, öğrenme, tartışma ve ortak karar üretme mekanizmasıdır.

Meclis çalışmaları boyunca katılımcılar; iklim değişikliği, su yönetimi, tarım, turizm, kentleşme ve ekosistemler gibi başlıklarda uzmanlardan bilgi alacak, farklı görüşleri dinleyecek ve küçük grup müzakereleriyle ortak çözüm önerileri geliştirecektir. Kolaylaştırıcılar, tüm katılımcıların eşit biçimde sürece katılmasını sağlayacak, ancak karar alma sürecine müdahale etmeyecektir. Böylece kararlar herhangi bir kurumun ya da uzmanın yönlendirmesiyle değil, katılımcıların ortak değerlendirmeleri sonucunda ortaya çıkacaktır.

Meclisin nihai çıktısı, Antalya’nın su kaynaklarının iklim krizi karşısında korunmasına ve adil biçimde yönetilmesine yönelik yurttaş önerilerinden oluşan bir karar raporudur. Bu rapor, ilgili kamu kurumları, yerel yönetimler, sivil toplum kuruluşları ve kamuoyuyla paylaşılacak; gelecekte hazırlanacak politika ve eylem planlarına katkı sunması hedeflenecektir. Antalya İklim İçin Yurttaş Meclisi bağlayıcı kararlar alan bir organ değildir. Asıl görevi, toplumun farklı kesimlerinin deneyimlerini bilimsel bilgiyle buluşturarak ortak aklı görünür kılmak ve karar vericilere güçlü, kapsayıcı ve meşru öneriler sunmaktır. Böylece Antalya’nın su geleceğine ilişkin karar süreçlerinin daha katılımcı, şeffaf ve demokratik bir zeminde gelişmesine katkıda bulunmayı amaçlamaktadır.

Antalya İklim için Yurttaş Meclisi’ne Katılım Süreci

Meclise katılım süreci, Antalya’nın farklı kesimlerini mümkün olduğunca temsil edecek dengeli bir katılımcı grubu oluşturmayı hedefleyen şeffaf ve gönüllülük esasına dayalı bir yöntemle yürütülecektir. Süreç, başvuru çağrısının kamuoyuna duyurulmasıyla başlayacaktır. Başvurular, iklimmeclisleri.org internet sitesi ve proje kapsamında yürütülecek iletişim kampanyası aracılığıyla çevrim içi olarak alınacaktır. Duyurular yalnızca sosyal medya üzerinden değil; yerel basın, üniversiteler, meslek odaları, sivil toplum kuruluşları, muhtarlıklar ve proje paydaşlarının iletişim ağları üzerinden de yaygınlaştırılarak mümkün olduğunca geniş bir katılım sağlanması amaçlanmaktadır.

Başvuru yapabilmek için adayların 18 yaşını doldurmuş ve Antalya’nın Muratpaşa, Konyaaltı, Kepez, Aksu veya Döşemealtı ilçelerinden birinde ikamet ediyor olması gerekmektedir. Başvuru formunda yaş, cinsiyet, eğitim durumu, meslek ve ikamet edilen ilçe gibi yalnızca temsiliyeti sağlamaya yönelik bilgiler istenecektir. Başvuru ücretsizdir ve tamamen gönüllülük esasına dayanır.

Başvurular tamamlandıktan sonra, katılımcılar proje ekibi tarafından tek tek seçilmeyecektir. Bunun yerine bilgisayar destekli bir seçim yöntemi kullanılacak; yaş, cinsiyet, eğitim düzeyi ve ilçe dağılımı gibi demografik ölçütler dikkate alınarak Antalya’yı mümkün olduğunca temsil eden 50 kişilik bir yurttaş meclisi oluşturulacaktır. Böylece hiçbir kişi, kurum ya da görüş lehine ayrıcalık tanınmadan adil ve dengeli bir temsil sağlanacaktır.

Seçilen katılımcılar meclis toplantılarına davet edilecek ve 26–27 Eylül, 10–11 Ekim ve 24 Ekim tarihlerinde gerçekleştirilecek oturumlarda uzman sunumlarına katılacak, masa müzakereleri yürütecek ve Antalya’nın su geleceğine ilişkin ortak öneriler geliştireceklerdir. Süreç boyunca herkesin eşit söz hakkına sahip olması, tarafsız kolaylaştırıcılar tarafından güvence altına alınacaktır.

Seçim Yöntemi ve Katılımcı Grupların Çeşitliliği

© KNOCA

Katılım sürecinin adil, şeffaf ve demokratik bir şekilde yürütülmesi büyük önem taşımaktadır. Seçim sürecinin tamamen rastlantısal  bir seçim yazılımı tarafından gerçekleştirilmesi,  herhangi bir kişi ya da grubun ayrıcalıklı bir konuma gelmesinin önüne geçmektedir. Seçim süreci, katılımcıların eşit fırsatlarla mecliste yer almasını sağlamayı ve her kesimin temsiliyetini amaçlar. Katılım süreci, yalnızca belirli bir yaş grubu veya meslek grubuyla sınırlı değildir; gençler, yetişkinler, yaşlılar, farklı ekonomik ve sosyal gruplardan yurttaşlar meclise dahil edilir.

Özellikle işçi, öğrenci, akademisyen, çiftçi, iş insanı, emekli gibi geniş bir yelpazeden katılımcıların yer alması, iklim politikalarının daha kapsayıcı olmasını sağlar. Bunun en önemli sebeplerinden biri, farklı yaş ve sosyal grupların iklim değişikliği gibi çok yönlü bir konuda farklı sorunlarla karşılaşmasıdır. Örneğin, kırsal alanda yaşayan bir çiftçi, su kaynaklarının azalmasından doğrudan etkilenirken; bir şehir sakini, aşırı sıcakların ulaşım veya enerji tüketimi üzerindeki etkisini daha fazla hissedebilir. Bu farklı deneyimlerin ve bakış açılarının meclise yansıması daha etkili ve geniş kapsamlı politikaların oluşturulmasını sağlar.

Proje Faaliyetleri

Antalya İklim için Yurttaş Meclisi, Antalya’nın su geleceğine ilişkin ortak çözümler geliştirmek amacıyla beş toplantı gününe yayılan üç aşamalı katılımcı bir süreç olarak yürütülecektir. Süreç boyunca katılımcılar yalnızca görüş bildirmekle kalmayacak; bilgi edinecek, farklı bakış açılarını değerlendirecek, birlikte müzakere edecek ve ortak politika önerileri geliştireceklerdir. Meclis çalışmaları tarafsız kolaylaştırıcılar eşliğinde yürütülecek ve tüm katılımcıların eşit söz hakkına sahip olması sağlanacaktır.

İlk aşamada katılımcılar, iklim değişikliği, Antalya’nın su kaynakları, su yönetimi ve kentin karşı karşıya olduğu risklere ilişkin uzman sunumlarını dinleyecek, bilimsel veriler ışığında ortak bir bilgi zemini oluşturacaktır. Katılımcılar bu oturumlarda uzmanlara sorular yöneltebilecek ve farklı görüşleri değerlendirme fırsatı bulacaktır.

İkinci aşamada meclis üyeleri küçük çalışma gruplarında bir araya gelerek Antalya’nın su geleceğine ilişkin öncelikli sorunları tartışacak, çözüm seçeneklerini değerlendirecek ve uygulanabilir öneriler geliştirecektir. Kolaylaştırıcılar tartışmaların kapsayıcı ve dengeli biçimde ilerlemesini sağlayacak, ancak içerik veya kararlar üzerinde yönlendirici bir rol üstlenmeyecektir. Böylece ortaya çıkacak öneriler tamamen yurttaşların ortak değerlendirmelerinin ürünü olacaktır.

Son aşamada ise geliştirilen öneriler tüm meclis tarafından birlikte değerlendirilecek, önceliklendirilecek ve nihai karar raporu oluşturulacaktır. Hazırlanan rapor yerel yönetimler, kamu kurumları, sivil toplum kuruluşları ve kamuoyuyla paylaşılacak; Antalya’nın su yönetimine ilişkin politika geliştirme süreçlerine katkı sunması hedeflenecektir. Süreç boyunca meclisin çalışmaları internet sitesi ve iletişim kanalları aracılığıyla düzenli olarak kamuoyuna aktarılacak, böylece hem şeffaflık sağlanacak hem de kentte katılımcı demokrasi kültürünün güçlenmesine katkıda bulunulacaktır.

 

Proje Bilgileri

Antalya İklim İçin Yurttaş Meclisi, European Climate Foundation (ECF) desteğiyle Yuva Derneği tarafından yürütülmektedir. Meclis süreci 2026 yılı Eylül ayında başlayacak, Eylül ve Ekim aylarında gerçekleştirilecek toplantıların ardından Kasım ayında karar raporunun ve Antalya Manifestosu’nun kamuoyuyla paylaşılmasıyla tamamlanacaktır. Toplam uygulama süresi yaklaşık üç aydır.