İzmir İklim için Yurttaş Meclisi

İzmir İklim İçin Yurttaş Meclisi birlikte yönetim anlayışını güçlendirmeyi, iklim krizinden doğrudan etkilenen yurttaşların taleplerini ve deneyimlerini paylaşabilecekleri bir zemin oluşturmayı ve bu doğrultuda İzmir’in politika ve uygulamalarını şekillendirmeyi görev edinir.

Meclise seçilen katılımcılar, toplamda beş oturumdan oluşan bir sürece dahil olur ve bu oturumlarda, alanında uzman kişilerin de eşliğinde İzmir’de giderek artan sıcaklık ve çevresel risklerin etkilerine karşı kendi deneyimlerini paylaşır, verileri analiz eder, iklim politikaları üzerine tartışır ve dışarıdan herhangi bir müdahale olmaksızın kendi çözümlerini üretir.İzmir İklim İçin Yurttaş Meclisi’nin görevlerinden biri de meclis sürecinin sonunda ortaya çıkan önerileri resmi bir rapor haline getirerek kamuoyuyla paylaşmak ve elde edilen deneyimlerin ulusal ve uluslararası platformlarda aktarılması yoluyla Türkiye’de ilk kez uygulanan Yurttaş Meclisleri deneyiminin yaygınlaştırılmasını sağlamaktadır.

İzmir İklim Meclisi için uygulanacak iki aşamalı seçim süreci, farklı kesimlerden dengeli ve adil bir şekilde katılımcıları belirlemek amacıyla tasarlanmıştır. Sürecin temel amacı toplumun geniş bir kesimini sürece dahil etmek, katılımcılara eşit fırsatlar sunmak ve demokratik bir seçim yöntemi oluşturmaktır.

1.  Aşama: Davet Süreci

Bu aşama, İzmir İklim Meclisi’ne katılacak kişileri belirlemek için yapılan ilk raslantısal seçim sürecidir. Amaç, geniş bir aday havuzundan belirlenen kriterlere göre dengeli bir şekilde katılımcıları sürece davet etmektir. Bu aşamada, 10.000 adet rastlantısal davet gönderilir ve daveti alan kişiler, kendilerine gönderilen çevrimiçi başvuru formu aracılığıyla başvurularını tamamlarlar.  Başvuru yapan kişiler ikinci aşama için hak kazanır.

2.  Aşama: Nihai Seçim

Bu aşamada, ilk turda SMS ya da MMS ile davet alıp başvuru yapan kişiler arasından, İzmir’in toplumsal ve demografik yapısını en iyi şekilde yansıtacak olan nihai 50 kişilik İzmir İklim İçin Yurttaş Meclisi katılımcıları,  piyango yöntemiyle seçilir. Piyango, raslantısal seçim yapan bir yazılım uygulaması ile gerçekleştirilir ve yaş, cinsiyet, bölge, gelir düzeyi gibi çeşitli kriterleri esas alır. Amaç, toplumun her kesiminin mecliste temsil edilmesini sağlamaktır. Seçim tamamlandıktan sonra katılımcılar bilgilendirilerek meclise davet edilir.

© KNOCA

Katılım sürecinin adil, şeffaf ve demokratik bir şekilde yürütülmesi büyük önem taşımaktadır. Seçim sürecinin tamamen rastlantısal  bir seçim yazılımı tarafından gerçekleştirilmesi,  herhangi bir kişi ya da grubun ayrıcalıklı bir konuma gelmesinin önüne geçmektedir. Seçim süreci, katılımcıların eşit fırsatlarla mecliste yer almasını sağlamayı ve her kesimin temsiliyetini amaçlar. Katılım süreci, yalnızca belirli bir yaş grubu veya meslek grubuyla sınırlı değildir; gençler, yetişkinler, yaşlılar, farklı ekonomik ve sosyal gruplardan yurttaşlar meclise dahil edilir.

Özellikle işçi, öğrenci, akademisyen, çiftçi, iş insanı, emekli gibi geniş bir yelpazeden katılımcıların yer alması, iklim politikalarının daha kapsayıcı olmasını sağlar. Bunun en önemli sebeplerinden biri, farklı yaş ve sosyal grupların iklim değişikliği gibi çok yönlü bir konuda farklı sorunlarla karşılaşmasıdır. Örneğin, kırsal alanda yaşayan bir çiftçi, su kaynaklarının azalmasından doğrudan etkilenirken; bir şehir sakini, aşırı sıcakların ulaşım veya enerji tüketimi üzerindeki etkisini daha fazla hissedebilir. Bu farklı deneyimlerin ve bakış açılarının meclise yansıması daha etkili ve geniş kapsamlı politikaların oluşturulmasını sağlar.

Ocak 2025’te başlayan 15 ay süreli projenin ilk faaliyeti, İzmir Büyükşehir Belediyesi çalışan ve idarecilerinden bir ekibin ve HUDOTO’nun katılımıyla Yürütme Komitesi’nin kurulmasıdır. Yürütme Komitesi, İzmir İklim İçin Yurttaş Meclisi Projesi için ortak çalışma yürütür ve İzmir için çalışma konusunu belirler; yurt dışındaki İklim Meclisleri deneyimlerini öğrenmek ve İzmir İklim Meclisi’ni bu deneyimle beslemek için yurt dışına bir çalışma ziyareti gerçekleştirir.

İzmir’de 50 kişilik bir İklim Meclisi oluşturulur. Meclis üyeleri, cinsiyet, yaş ve ikamet yerine göre dengeli bir şekilde kura yöntemiyle belirlenir ve toplantılara katılımlarını sağlamak için ulaşım, çocuk/yaşlı bakımı ve erişilebilirlik desteği sunulur.

İklim değişikliği azaltım ve uyum konularında meclis üyeleri için bir günlük eğitim/öğretim programı düzenlenir. Eğitim, iklim değişikliğinin nedenlerini, etkilerini ve iklim dostu önlemleri içerir. Eğitimler, iklim krizinin bilimsel, ekonomik ve sosyal boyutlarını ele alır ve dijital materyaller kullanılarak gerçekleştirilir. Bu sayede meclis üyeleri, sürdürülebilirlik ve çevre konularında daha bilinçli hale gelecek ve önerilerini sağlam bir temele dayandırabilir.

İzmir İklim İçin Yurttaş Meclisi üyeleri, Yürütme Komitesi’nin yönlendiriciliğinde toplam dört toplantıda bir araya gelir ve İzmir’in iklim değişikliği ile ilgili ihtiyaçlarını belirler, yerel yönetimlere politika önerileri sunar.

Meclisin başarıları, öğrenilen dersleri ve diğer belediyeler için önerileri içeren rapor yazılır. Yuva, İzmir Büyükşehir Belediyesi personelleri ve sivil toplum örgütlerinin temsilcilerinin katılımıyla bir çalıştay düzenlenir. Çalıştayda, İklim Meclisinin önerileri değerlendirilerek somut politika önerileri tartışılır. Bunun sonucunda bir değerlendirme raporu ve kitapçık hazırlanır.

Proje süresince, Yürütme Komitesi tarafından uluslararası düzeyde etkileşim ve iş birliği sağlayabilecek potansiyel İklim Meclisi ağları araştırılır. Yuva Derneği, HUDOTO ve İzmir Büyükşehir Belediyesi belirlenen İklim Meclisi ağına resmi olarak üye olur.

İklim Meclisi tarafından geliştirilen politika önerileri, İzmir Büyükşehir Belediyesi ve proje ortakları tarafından değerlendirilir ve Sürdürülebilir Enerji ve İklim Eylem Planı’na ile 2030 karbon nötr eylem planına entegre edilir. Belediye ile iş birliği içinde, önerilerin yerel strateji ve eylem planlarına dahil edilmesi hedeflenmekte olup proje süreci tamamlandıktan sonra politika uygulamalarının takibi yapılacaktır.

En az 60 farklı yerel yönetim ve sivil toplum kuruluşu sürece dahil edilmesi yerel yönetimler politika geliştirme süreçlerinde daha aktif rol alması planlanmaktadır. Elde edilen deneyimler ulusal ve uluslararası düzeyde paylaşılması ve Türkiye’nin diğer şehirlerinde benzer İklim Meclislerinin kurulmasının için teşvik edilmesi amaçlanır.

Türkiye’de Demokratik Yerel Yönetişimin Geliştirilmesi için Sivil Katılımın Güçlendirilmesi Projesi (Sivil Katılım Projesi), Katılım Öncesi Yardım Aracı-II (IPA II) Fonları çerçevesinde Avrupa Birliği tarafından finanse edilmekte olup Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı (UNDP) tarafından uygulanmaktadır.

Bu web sitesi Avrupa Birliği’nin mali desteğiyle “Sivil Katılım Hibe Programı’’ kapsamında hazırlanmıştır. Bu web sitesi içeriği yalnızca Yuva Derneği sorumluluğundadır, UNDP ve Avrupa Birliği’nin görüşlerini yansıtmamaktadır.

İzmir İklim İçin Yurttaş Meclisi ekibi Londra’da!

‘İzmir İklim için Yurttaş Meclisi’ Başlıyor!

İzmir İklim için Yurttaş Meclisi’nin açılış toplantısını başarıyla tamamladık!

İzmir İklim için Yurttaş Meclisi üyeleri belediye birimleri ve YUVA bir araya geldi

İzmir İklim için Yurttaş Meclisi oturumlarında neler yaptık, neler yapacağız?

Yurttaş Meclisi Buluşmaları Tamamlandı

İzmir İklim için Yurttaş Meclisi Politika Geliştirme Çalıştayı’nı tamamladı

İzmir İklim için Yurttaş Meclisi Tarafından Önceliklendirilmiş Tüm Öneriler yayınlandı!

İzmir’de iklim politikalarına yurttaş katılımı için yol haritası: Uygulama Rehberi yayımlandı

Katılımcı Demokrasi Deneyimi: İzmir İklim İçin Yurttaş Meclisi’nin Çıktıları Paylaşıldı

İzmir İklim için Yurttaş Meclisi’nden 10 öncelikli öneri

YUVA Nets4Dem Demokratik İnovasyon Ödülleri’nden ‘Etki Ödülü’ ile Döndü

İzmir İklim için Yurttaş Meclisi 2026 Grundtvig Ödülü’ne Layık Görüldü